Lokale heffingen

Waarin dient deze paragraaf inzicht te geven?

De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in het beleid ten aanzien van de lokale heffingen (inclusief kwijtscheldingsbeleid), de lokale lastendruk en de geraamde inkomsten van de diverse heffingen. Daarnaast geeft de paragraaf inzicht in de kostendekkendheid van de heffingen en de producten die samenhangen met de heffingen. In deze paragraaf is een overzicht van baten en lasten voor de heffingen opgenomen waarbij er sprake is van het verhalen van kosten. Voor de heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn moet inzichtelijk worden gemaakt dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet worden overschreden.

Wijzigingen met ingang van 2019

Met ingang van 2019 zijn onderstaande zaken nieuw of gewijzigd:

  • Het algemene uitgangspunt is dat voor alle tarieven een gelijke maximale toegestane stijging wordt bepaald. Dit betekent voor 2019 dat de tarieven stijgen met 2,9% ten opzichte van 2018.
  • Dit betreft een gemiddelde van prijs (+1,8%) en loon aanpassingen (+3,95%).  De loonaanpassing betreft  structurele doorwerking van de cao aanpassingen welke nog niet in de leges/tarieven waren verdisconteerd.

Belangrijke conclusies uit deze paragraaf

  • De lastendruk voor inwoners met een huurwoning stijgt met 2,2% tot €391,26. Deze inwoners betalen alleen afvalstoffenheffing en rioolheffing
  • De lastendruk voor inwoners met een koopwoning stijgt met 1,5% tot €691,59.
  • De kwijtscheldingen komen naar verwachting op €1.408.000  
  • Het tarief voor de rioolheffing stijgt met 1,4%
  • De tarieven voor de afvalstoffenheffing stijgen met 2,9%
  • De opbrengst OZB wordt verhoogd met 1,5%.

Beleidsuitgangspunten

Alles uitklappen
Beleidsuitgangspunten

De lokale heffingen zijn onder te verdelen in twee categorieën:

  • belastingen
  • rechten

Belastingen zijn heffingen waar geen aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat. De lokale belastingen zijn daarmee bijdragen in de algemene kosten van de gemeente en hebben een budgettaire functie. Doel ervan is om via de belastingen inkomsten te verwerven.

Rechten zijn heffingen voor het gebruik van bepaalde werken of inrichtingen van de overheid. Tegenover de heffing van de inwoners staat een tegenprestatie. Rechten zijn in feite bestemmingsheffingen.

Met betrekking tot de belastingen en rechten zijn de beleidsuitgangspunten verschillend.

Het algemene uitgangspunt is dat voor alle tarieven een gelijke maximale toegestane stijging wordt bepaald. Dit betekent voor 2019 dat de tarieven stijgen met 2,9% ten opzichte van 2018. Dit betreft een gemiddelde van prijs (+1,8%) en loon aanpassingen (+3,95%). De loonaanpassing betreft structurele doorwerking van de cao aanpassingen welke nog niet in de leges/tarieven waren verdisconteerd.


Beleidsuitgangspunt gemeentelijke belastingen

Bij de belastingen staat de budgettaire functie voorop. De stijging van de OZB-/RZB-tarieven is voor het jaar 2019 1,5% en de daarop volgende jaren tot en met 2022 bepaald op jaarlijks 3%. Uitgangspunt is dat de gemiddelde waarde schommelingen worden geneutraliseerd in de tarieven (exclusief groei van het bestand).


Beleidsuitgangspunt rechten

Door het karakter van de rechten als bestemmingsheffing is er een duidelijke relatie tussen de opbrengst van de rechten en de kosten van de door de gemeente te leveren tegenprestatie. Beleidsuitgangspunt is om die reden de kostendekkendheid van de betrokken tegenprestatie c.q. het overheidsproduct.

De kostendekkendheid bepaalt in principe het in rekening te brengen tarief. Binnen strikte regels mag binnen de leges de meeropbrengst van de ene heffing worden gebruikt voor de dekking van andere kosten. Voorwaarden zijn dat we rekening houden met aspecten zoals het verbod op willekeur, het evenredigheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel, de gevolgen van de invoering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de Europese Dienstenrichtlijn. Dit is niet toegestaan als het gaat om de afvalstoffenheffing of de rioolheffing.

Het beleid is dat tarieven zoveel mogelijk kostendekkend zijn. In een aantal gevallen is dat structureel niet mogelijk. De infrastructurele kosten van bruggen en kades zijn bijvoorbeeld zo hoog dat het niet haalbaar is de kosten in zijn geheel te verhalen op de gebruikers van de haven.

Ook voor de begraafplaatsen geldt dat de inkomsten de kosten niet geheel dekken. Voor overige leges geldt dat deze niet kostendekkendheid zijn. Weliswaar zijn er onderlinge verschillen in kostendekkendheid tussen de verschillende producten uit de legesverordening, maar bezien over de hele legesverordening is sprake van mindere opbrengsten dan kosten.


Beleidsuitgangspunt toerekening van overhead

De overheadkosten worden binnen de gemeente Deventer toegerekend naar rato van de begrote directe apparaatskosten. Dit zijn alle teamkosten (loonsom, opleiding en diverse personeelskosten) in relatie tot de overheadkosten. Dit leidt voor 2019 tot een overheadpercentage van 82,36%.

De overheadkosten bestaan uit personele kosten van de teams die zich bezighouden met bedrijfsvoering en ondersteuning van bestuur en de materiële overheadkosten (zoals huisvesting en ICT).

(bedragen x €1.000)

2019

2020

2021

2022

2023

Personeel en organisatie

2.160

2.263

2.214

2.214

2.214

Informatie en automatisering

6.473

6.340

6.335

6.456

6.487

Financiën

3.793

3.792

3.790

3.788

3.790

Facilitaire zaken

7.177

7.185

7.188

7.194

7.194

Communicatie

863

890

890

890

890

Management en ondersteuning

4.173

4.204

4.180

4.262

4.262

Bestuursondersteuning

784

784

701

701

701

Juridische zaken

1.490

1.541

1.565

1.483

1.483

Overheadkosten

26.914

27.000

26.864

26.989

27.021

Directe apparaatskosten

32.678

32.678

32.678

32.678

32.678

Overheadpercentage

82,36%

82,62%

82,21%

82,59%

82,69%


Kwijtscheldingsbeleid

Het kwijtscheldingsbeleid is vastgelegd in de Leidraad invordering. De hierin gestelde criteria zijn afgeleid van de regelgeving van het Rijk.
Kwijtschelding is mogelijk voor hondenbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing.
Naar verwachting wordt in 2019 voor €1.408.493 aan belastinggelden kwijtgescholden. Het gaat hierbij met name om afvalstoffen- en rioolheffing.

(bedragen x €1)

Belasting/heffing

Kwijtschelding in 2019

Hondenbelasting

9.493

Afvalstoffenheffing

775.000

Rioolheffing

624.000


Woonlasten 2019

De tariefaanpassingen 2019 leiden voor wat betreft de belangrijkste tarieven tot het volgende beeld

(bedragen x €1)

Woonlasten 2019

Bedrag 2018

Bedrag 2019

Afvalstoffenheffing¹

212,94

219,06

Rioolheffing

169,80

172,20

Woonlasten gebruiker (sub-totaal)

382,74

391,26

OZB eigenaar

298,38

300,33

Woonlasten gebruiker/eigenaar (totaal)

681,12

691,51

¹) Dit betreft het tarief voor de ‘modelaanslag’ van het basistarief met het gemiddeld aantal (6) ledigingen. Per huishouden kan het tarief verschillen, afhankelijk van het aantal aanbiedingen per jaar. Na afloop van het jaar worden de daadwerkelijke ledigingen opgelegd. Hoe minder afval, hoe lager de aanslag.


Nadere toelichting belastingen

Alles uitklappen
Onroerende- en roerende zaakbelastingen

Het college stelt elk jaar de gewenste opbrengst van onroerende- en roerende zaken belastingen vast. Op basis van de jaarlijkse herwaardering en de gewenste opbrengst worden de tarieven voor de onroerende- en roerende zaakbelasting jaarlijks berekent. Per september 2018 zijn de conceptwaarden van de herwaardering gebruikt om de tarieven te berekenen voor het heffen van de belasting in 2019. Op het moment van ramen waren de waarderingen niet afgerond. In de raming is uitgegaan van een gereed percentage taxatiewaarden van 80%. Waarbij onder andere de percelen bouwgrond, en een deel van de bedrijfswaarden nog gewaardeerd moeten worden.
De opbrengsten worden geraamd op:

(bedragen x €1)

Belasting 2019

Opbrengst in 2019

OZB-opbrengst

25.974.185

RZB-opbrengst

9.539


Hondenbelasting

De tarieven stijgen ten opzichte van 2018 met 2,90%. De geraamde opbrengst 2019 bedraagt €308.577.
Op basis van ervaringen wordt hiervan jaarlijks circa €9.500 kwijtgescholden. Er is sprake van een bestand van ruim 6.200 honden.
De gemeente controleert jaarlijks steekproefsgewijs het hondenbezit. Deze controle tezamen met de publicaties van de voorgenomen controles zorgt ieder jaar weer een kleine uitbreiding van het aantal geregistreerde honden.

(bedragen x €1)

Belasting 2019

Opbrengst in 2019

Hondenbelasting

308.577


Parkeerbelastingen

De totale begrote parkeeropbrengst voor 2019 is geraamd op €4.807.004.
Deze opbrengst is conform het nieuwe BBV met ingang van 2018 verantwoordt op twee taakvelden, te weten:

  • op taakveld 0.63 parkeerbelasting voor een bedrag van €3.741.366. Dit is de publiekrechtelijke opbrengst voor het straat parkeren. Dit is inclusief de €288.000 voor het omzetten van parkeren vergunninghouders naar straat parkeren.
  • op taakveld 2.2 parkeren, voor een bedrag van €1.065.638. Dit is de privaatrechtelijke opbrengst voor het garage parkeren.

(bedragen x €1)

Belasting 2019

Opbrengst in 2019

Parkeerbelasting

4.807.004


Precario

Deze belastingen worden geheven voor het hebben van voorwerpen onder of boven, voor openbaar gebruik bestemde, gemeentegrond, maar ook voor de vergunning voor ingebruikname van gemeentelijke gronden. Onder de precariobelasting vallen ook de marktgelden. De gemeente Deventer heft haar gelden op basis van een marktprecario verordening. Een berekening kostendekkendheid is hiervoor niet benodigd. Op basis van het Raadsbesluit van 16 december 1998 (nummer 98.19993) komt een deel van de precario ten goede aan het ondernemersfonds Deventer binnenstad.

(bedragen x €1)

Belasting 2019

Opbrengst in 2019

Precario inclusief marktgelden

469.000

Waarvan marktgelden

299.000


Toeristenbelasting

Jaarlijks worden alle aanbieders van overnachtingslocaties uitgenodigd tot het doen van de aangifte toeristenbelasting. Hiertoe worden de aanbieders aangeschreven met uitleg over de heffing en afdracht van toeristenbelasting en ontvangen de aanbieders een aangifteformulier. De heffing wordt opgelegd na het lopende jaar. Naar aanleiding van het daadwerkelijk aantal overnachtingen wordt de belasting opgelegd.De aanslag wordt tevens verzonden aan aanbieders van Airbnb.

(bedragen x €1)

Belasting 2019

Opbrengst in 2019

Toeristenbelasting

129.654


Afvalstoffenheffing

De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing en valt voor de lokale heffingen onder belastingen. De afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn. De afvalstoffenheffing is verschuldigd voor het gebruik van een perceel waar de gemeente een inzamelplicht heeft voor de huishoudelijke afvalstoffen.
De inwoners van Deventer zetten verder in op het recyclen van grondstoffen met behulp van de aanwezige voorzieningen.

Ook in 2019 blijven de oorspronkelijke beleidsuitgangspunten van Diftar onverkort van toepassing:

  • er geldt een GFT-0 tarief;
  • de tarieven zijn maximaal 100% kostendekkend;
  • er geldt een vast tarief per huishouden en een variabel tarief voor restafval, afhankelijk van het aanbiedvolume;
  • de literprijs is voor elke container gelijk. Het variabele tarief varieert recht evenredig met het aantal beschikbare liters van de container/ondergrondse container (140, 240 of 50 liter);
  • de tariefopbouw is zodanig dat geen enkel containervolume benadeeld of bevoordeeld wordt;
  • voor een 240 liter container of een extra tweede container (ongeacht volume) geldt een toeslag van €36.

Het beleid leidt tot de volgende tarieven:

  • Het basistarief van €162,84.
  • Dat een huishouden gemiddeld 6 keer per jaar de restafvalcontainer aanbiedt (was in 2018 gemiddeld 6).
  • Het opnemen van de aanbiedingstarieven voor restafval in de verordening.

(bedragen x €1)

Volume-container

2017

2018

2019

240 liter

15,61

15,61

16,06

140 liter

9,11

9,11

9,37

50 liter

3,25

3,25

3,35

(bedragen x €1)

Recht 2019

Opbrengst in 2019

Afvalstoffenheffing

10.804.021

Toelichting

in €

In %

Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente

-10.868

Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen

1.433

Netto kosten taakveld

-9.435

Toe te rekenen kosten:

Overhead incl. (omslag)rente

-713

BTW

-1.231

Totale kosten

-11.379

100%

Opbrengst heffingen

10.804

Dekking

10.804

95%


Rioolheffing

De hoofdlijnen van de kostenontwikkeling zijn beschreven in het Gemeentelijk rioleringsplan 2015-2020 zoals dat in november 2014 door uw raad is vastgesteld. De volgende zaken werken door in de tariefstelling voor 2019:

  • Bij vaststelling van het GRP is besloten om geen middelen te reserveren voor de theoretische vervangingsgolf die over 30 tot 40 jaar op lijkt te gaan treden. Deze keuze wordt in 2019 heroverwogen.
  • Bij vaststelling van het GRP is besloten dat het tarief direct de kosten volgt.
  • De indexering op de kosten is toegepast zoals aangegeven in de begrotingsrichtlijnen.    
  • In de afgelopen jaren is aan de kant van de kosten voor riolering geen areaalaccres meegenomen in de berekening van het  tarief. Door de verlaging van de kapitaallasten en de toename van het aantal huishoudens bestaat nu de mogelijkheid om accres ter hoogte van €45.000 mee te nemen bij gelijkblijvend tarief.
  • Als gevolg van het veranderende klimaat neemt de kans op wateroverlast toe. Op basis van het gemeentelijk rioleringsplan voeren wij jaarlijks maatregelen uit om de druk op ons rioolstelsel te verlagen.Dit is mogelijk door het afkoppelen van hemelwater en de aanleg van infiltratieriolen die afvoeren op het oppervlaktewater. Vanaf 2019 verhogen wij het budget voor het uitvoeren van deze maatregelen met €100.000, te dekken uit het riooltarief.

Om het basistarief te kunnen bepalen is een aantal elementen van belang. Uitgangspunt is de kosten in de primaire begroting. Hierop dienen die elementen in mindering te worden gebracht die niet (deels) via het basistarief worden gegenereerd. Zie daarvoor de toelichting hieronder.

(bedragen x €1):

Geraamde kosten in de begroting 2019

7.189.000

Overhead

514.000

BTW kosten

476.000

Te dekken kosten

8.188.000

Ter bepaling van het bedrag dat via het basistarief dient te worden gegenereerd worden de volgende kostenelementen in mindering gebracht:

(bedragen x €1):

Nieuwe rioolaansluitingen

-100.000

Tariefdifferentiatie

-175.000

Kwijtscheldingen

-624.000

Te dekken kosten via het basistarief rioolheffing

7.289.000

Het geraamde aantal te belasten aansluitingen, gecorrigeerd voor wat betreft tarievendifferentiatie, ontheffingen en kwijtscheldingen bedraagt 42.727. Om de kosten van €7.289.000 te kunnen dekken is een basistarief van €172,20 noodzakelijk.
De specificatie van de totale opbrengsten is dan:

(bedragen x €1)

Basistarief rioolheffing

7.289.000

Opbrengsten tarievendifferentiatie

175.000

Opbrengsten nieuwe rioolaansluitingen

100.000

Kwijtscheldingen

624.000

Totaal

8.188.000

(bedragen x €1)

Recht 2019

Opbrengst in 2019

Rioolheffing

8.088.000

Toelichting

in €

In %

Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente

-7.198

Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen

100

Netto kosten taakveld

-7.098

Toe te rekenen kosten:

Overhead incl. (omslag)rente

-514

BTW

-476

Totale kosten

-8.088

100%

Opbrengst heffingen

8.088

Dekking

8.088

100%


Havengelden

De exploitatie van de haven is niet kostendekkend. Dat komt doordat wij uitgevoerde groot onderhoudswerkzaamheden niet doorberekenen in de havengelden.

(bedragen x €1)

Recht 2019

Opbrengst in 2019

Haven en opslaggelden

263.000

Toelichting

in €

In %

Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente

-334

Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen

85

Netto kosten taakveld

-249

Toe te rekenen kosten:

Overhead incl. (omslag)rente

-150

BTW

0

Totale kosten

-399

100%

Opbrengst heffingen

263

Dekking

263

66%


Lijkbezorgingsrechten

De lijkbezorgingsrechten hebben het karakter van een bestemmingsheffing. Hierdoor is er een relatie tussen de opbrengst van de rechten enerzijds en de kosten van de door de gemeente te leveren dienst of tegenprestatie anderzijds. De tarieven in de verordening (als geheel) mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. De mate van kostendekking vloeit voort uit de lasten en de totale opbrengsten uit het in rekening gebrachte tarief.

Kostendekkendheid:
Het algemene beleid is de tarieven zoveel mogelijk kostendekkend te laten zijn. In een aantal gevallen is dat structureel niet mogelijk. Dit geldt ook voor het beheer van de gemeentelijke begraafplaatsen. De kostendekkendheid van de tarieven van de gemeentelijke begraafplaatsen bedraagt thans ongeveer 47% en wordt onder meer beïnvloed door het feit dat de begraafplaats Roeterdsweg, gelet op de in het verleden uitgegeven eeuwigdurende grafrechten, niet kan worden gesloten maar wel moet worden onderhouden. Hier staan dus geen inkomsten meer tegenover. In het najaar 2018 wordt de kostendekkendheid nog nader onderzocht.

Momenteel loopt er ook een onderzoek naar de situatie rond de begraafplaatsen. Op termijn worden deze resultaten voorgelegd. Dit heeft gevolgen voor de beheersverordeningen en de belastingverordeningen.

(bedragen x €1)

Recht 2019

Opbrengst in 2019

Begraafrechten

141.000

Toelichting

in €

In %

Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente

-291

Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen

5

Netto kosten taakveld

-286

Toe te rekenen kosten:

Overhead incl. (omslag)rente

-24

BTW

0

Totale kosten

-310

100%

Opbrengst heffingen

141

Dekking

141

45%


Nadere toelichting rechten

Kostendekkendheid leges en tarieven uit legesverordening.

De opbouw van de legesverordening is als volgt:

  • Leges titel 1, Algemene dienstverlening
  • Leges titel 2, Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning (Wabo)
  • Leges titel 3, Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn
Alles uitklappen
Leges titel 1, Algemene dienstverlening

De leges in titel 1 bestaan voor het overgrote deel uit leges voor reisdocumenten, rijbewijzen, burgerlijke stand, afschriften uit de basisregistratie personen (BRP) en naturalisatie. De leges voor een deel van deze producten en diensten worden door het rijk vastgesteld.

(bedragen x €1.000)

Leges

Lasten taakveld

Overhead

BCF BTW

Totale lasten

Andere inkomsten

Leges

Totale baten

Kosten
dekkendheid

Burgerlijke stand

271

183

-

454

-

161

161

35%

Reisdocumenten

215

177

-

392

-

330

330

84%

Rijbewijzen

389

321

-

710

-

336

336

47%

Verstrekking uit BRP

93

77

-

170

-

138

138

81%

Milieu

11

9

-

20

-

2

2

10%

Overige publiekszaken

47

38

-

85

-

96

96

113%

Leegstandwet

17

14

-

31

-

3

3

10%

Kansspelen

10

8

-

18

-

5

5

28%

Telecommunicatie

113

93

-

206

-

178

178

86%

Verkeer en vervoer

52

46

-

98

-

19

19

19%

Totaal

1.218

966

-

2.184

-

1.268

1.268

58%


Leges titel 2, Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning (Wabo)

Er is ten aanzien van de Omgevingsvergunningen evenwicht gekomen in de opbrengsten van de leges en de hiervoor te verrichten werkzaamheden.
Dit is in lijn met de wens van de gemeenteraad om richting de 100% van de wettelijk toegestane kosten via de leges door te berekenen.

(bedragen x €1.000)

Leges

Lasten taakveld

Overhead

BCF BTW

Totale lasten

Andere inkomsten

Leges

Totale baten

Kosten
dekkendheid

Bouwvergunningen 2

226

141

-

367

-

151

151

41%

Bouwvergunningen 3

1.271

748

-

2.019

-

2.691

2.691

133%

Slopen

3

2

-

5

-

2

2

43%

Aanleggen

15

13

-

28

-

16

16

57%

Planologisch

269

144

-

413

-

152

152

37%

Monumenten

100

70

-

170

-

19

19

11%

Brandveilig gebruik

18

2

-

20

-

7

7

36%

Kappen

39

32

-

71

-

35

35

50%

Uitweg

11

9

-

21

-

6

6

29%

Handelsreclame

22

18

-

40

-

15

15

38%

Totaal

1.973

1.179

-

3.153

-

3.094

3.094

98%


Leges titel 3, Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn

Door onder meer de blijvende groei van het aantal evenementen en het loslaten van het maximum stelsel (horeca Brink en Grote Kerkhof) hebben we te maken met een toename van het aantal vergunningaanvragen APV en bijzondere wetten. Dit wordt ook vanuit het beleid op de taakvelden Horeca en Evenementen ondersteund. De stijging van de kosten die de toename van het aantal vergunningaanvragen APV en bijzondere wetten met zich meebrengt kan niet door een verhoging van de leges worden gedekt. De hoogte van de leges is de afgelopen jaren op een maximaal acceptabel niveau gebracht. De kostendekkendheid van de vergunningverlening bedraagt 20%.

(bedragen x €1.000)

Leges

Lasten taakveld

Overhead

BCF BTW

Totale lasten

Andere inkomsten

Leges

Totale baten

Kosten
dekkendheid

Horeca

294

126

-

420

-

96

96

23%

Evenementen, markten

244

201

-

445

-

49

49

11%

Prostitutie

9

7

-

16

-

10

10

63%

Huisvestingwet

18

13

-

31

-

24

24

78%

Winkeltijdenwet

0,2

0,2

-

0,4

-

0,2

0,2

54%

Totaal

565

348

-

913

-

179

179

20%